Lista ZUM 2026 – jak sprawdzić urządzenie przed zakupem

Stan na: sierpień 2026. Lista ZUM jest rejestrem żywym, aktualizowanym na bieżąco. Status konkretnego modelu sprawdzaj zawsze bezpośrednio na lista-zum.ios.edu.pl.

Zanim podpiszesz umowę z wykonawcą albo kupisz pompę ciepła czy kocioł na pellet w ramach Czystego Powietrza, jedna czynność jest obowiązkowa: sprawdzenie urządzenia na Liście ZUM. Pominięcie tego kroku to jeden z najczęstszych powodów odmowy wypłaty dotacji, i to taki, który wychodzi na jaw dopiero przy rozliczeniu, gdy sprzęt jest już zamontowany i zapłacony. Urządzenie może mieć świetne parametry i tak nie dostaniesz na nie ani złotówki, jeśli nie ma go na liście w dniu wystawienia faktury.

Czym jest Lista ZUM

Lista ZUM, czyli Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów, to oficjalny wykaz urządzeń grzewczych i materiałów dopuszczonych do rozliczenia w kosztach kwalifikowanych programu Czyste Powietrze. Prowadzi ją Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie NFOŚiGW, pod adresem lista-zum.ios.edu.pl. Dostęp jest publiczny i bezpłatny, nie trzeba się logować.

Obowiązek korzystania wyłącznie z urządzeń figurujących na liście działa od 14 czerwca 2024 roku i obejmuje bezwzględnie trzy kategorie:

• pompy ciepła, w tym pompy do ciepłej wody użytkowej,
• kotły na pellet drzewny o podwyższonym standardzie,
• kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie.

Dla tych trzech kategorii nie ma drogi obejścia. Brak wpisu w dniu wystawienia faktury oznacza brak dofinansowania, niezależnie od klasy energetycznej, certyfikatów i zapewnień sprzedawcy.

Lista obejmuje też szerszy zakres produktów, w tym materiały izolacyjne oraz stolarkę okienną i drzwiową. Tutaj reguła jest łagodniejsza: w niektórych sytuacjach dopuszcza się alternatywną dokumentację potwierdzającą spełnienie wymagań technicznych programu, jeśli producent nie zgłosił jeszcze materiału do bazy. Mimo to bezpieczniej wybierać produkty już obecne na liście, bo alternatywna dokumentacja to dodatkowa runda ustaleń z audytorem i operatorem, a przy sporze przy rozliczeniu to ty jesteś stroną, która musi udowodnić zgodność.

Jak sprawdzić urządzenie na liście ZUM krok po kroku

1. Wejdź na lista-zum.ios.edu.pl. Strona nie wymaga rejestracji ani logowania.
2. Wybierz sposób wyszukiwania. Serwis daje dwie drogi: po parametrach jakościowych albo po identyfikatorze produktu. Jeśli masz z oferty dokładny symbol modelu, zacznij od identyfikatora, bo to jedyny sposób na pewne trafienie.
3. Wpisz nazwę producenta i pełny symbol urządzenia. Nie skracaj, nie zgaduj. Symbol z oferty wykonawcy musi zgadzać się znak w znak z wpisem na liście.
4. Sprawdź wariant, nie tylko model. Producenci wypuszczają po kilka wersji tej samej pompy, różniących się mocą albo wersją sterownika, i na liście bywa tylko część z nich. To najczęstsza przyczyna pomyłki.
5. Przeczytaj parametry przy wpisie. Klasa efektywności energetycznej i moc decydują o tym, do jakiego poziomu dofinansowania kwalifikuje się urządzenie. Wyższa klasa potrafi otworzyć drogę do wyraźnie wyższej kwoty wsparcia.
6. Zrób zrzut ekranu z wynikiem i datą. To twój dowód stanu na dzień weryfikacji, przydatny, gdyby później doszło do sporu.

Baza jest wyłącznie informacyjna. Nie ma w niej cen, nie jest rankingiem ani rekomendacją producenta, a kolejność wyświetlania urządzeń jest losowa. Pozycja na liście nie mówi nic o jakości sprzętu, tylko o tym, że producent dopełnił formalności.

Lista ZUM a pompy ciepła

Pompy ciepła to kategoria, w której lista ZUM decyduje o największych kwotach. Limity dotacji sięgają 45 000 zł na gruntową pompę ciepła plus 20 000 zł na dolne źródło oraz 35 200 zł na powietrzną, więc pomyłka przy weryfikacji jest tu najdroższa w całym programie.

Przy pompach obowiązuje dodatkowa reguła, którą łatwo przeoczyć. Klasę efektywności ocenia się przy temperaturze zasilania 55°C, czyli w warunkach trudniejszych niż przy ogrzewaniu podłogowym. Standardowa pompa powietrze/woda musi mieć co najmniej klasę A+, a wyższą dotację dostaniesz dopiero przy klasie minimum A++ w tych samych warunkach pomiaru.

Obecność modelu na liście i kwalifikacja do wyższej dopłaty to dwie osobne rzeczy. Urządzenie może być na liście i mimo to nie łapać się na wariant premiowany. Sprawdź oba parametry osobno, zanim porównasz oferty wykonawców, bo różnica między A+ a A++ potrafi wynieść kilkanaście tysięcy złotych dotacji przy tej samej cenie montażu.

Lista ZUM a kotły na pellet i zgazowujące drewno

Kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno mają na liście osobne kategorie i własny zestaw wymagań. Podstawa to co najmniej klasa 5 według normy EN 303-5 oraz podwyższony standard, od którego zależy limit dotacji: od 8 200 zł w poziomie podstawowym przez 14 350 zł w podwyższonym do 20 500 zł w najwyższym.

To także kategoria, w której na liście dzieje się najwięcej. Kotły na paliwo stałe są pod najostrzejszym nadzorem w całym programie, bo od nich zależy sens środowiskowy Czystego Powietrza. Skutki widać w statystykach wykreśleń, opisanych w następnej sekcji.

Które urządzenia wypadły z listy ZUM

Lista ZUM nie tylko rośnie. Urządzenia bywają z niej zawieszane i usuwane, czasem całymi partiami, i to jest informacja, której nikt beneficjentom nie podaje na tacy. Dwie fale z ostatnich miesięcy pokazują skalę zjawiska.

Druga fala jest tu pouczająca. Z listy zniknęła prawie jedna trzecia wszystkich kotłów na pellet, i to nie dlatego, że okazały się złe technicznie, tylko dlatego, że producenci nie uzupełnili wpisów w europejskiej bazie danych produktów energetycznych. Pompy ciepła wypadły lepiej, co pokazuje, że ich producenci sprawniej poradzili sobie z formalnościami.

Najważniejsza wiadomość dla kogoś, kto już kupił: zawieszenie nie działa wstecz. Jeśli faktura za zakup i montaż została wystawiona wtedy, gdy urządzenie figurowało na liście, warunki programu są spełnione i dotacja ci przysługuje, nawet jeśli dziś tego modelu na liście już nie ma. Liczy się stan z dnia faktury, nie z dnia rozliczenia.

Producent może wrócić na listę po dostarczeniu aktualnych wyników badań potwierdzających spełnienie wymagań programu. Zawieszenie bywa więc czasowe, ale nie planuj inwestycji w nadziei, że urządzenie wróci na listę akurat przed twoją fakturą.

Wykaz urządzeń zawieszonych i usuniętych znajdziesz w osobnej sekcji serwisu, obok wyszukiwarki podstawowej. Zajrzyj tam, jeśli wykonawca proponuje ci model, którego nie widzisz w wynikach głównego wyszukiwania. Bywa, że nie jest to pomyłka w wyszukiwarce, tylko urządzenie z listy wypadło.

Liczy się data faktury, nie data zamówienia

To reguła, na której wykłada się najwięcej dobrze przygotowanych inwestycji. Urządzenie musi być na Liście ZUM w dniu wystawienia faktury za zakup lub montaż. Nie w dniu podpisania umowy z wykonawcą, nie w dniu złożenia zamówienia, nie w dniu montażu.

Konsekwencja jest praktyczna. Jeśli między podpisaniem umowy a wystawieniem faktury końcowej model zostanie wykreślony, na przykład przez wygaśnięcie certyfikatu producenta albo przez falę zawieszeń taką jak grudniowa, dofinansowanie może zostać zakwestionowane. Umowa podpisana w dobrej wierze niczego tu nie ratuje.

Sprawdzaj więc status dwa razy: raz przed podpisaniem umowy i drugi raz tuż przed wystawieniem faktury końcowej. Jeśli między tymi zdarzeniami mija więcej niż kilka tygodni, ta druga weryfikacja jest ważniejsza od pierwszej. Przy inwestycji rozłożonej na kilka miesięcy warto wpisać ją do harmonogramu na równi z odbiorem prac.

Co zrobić, gdy urządzenia nie ma na liście

• Wybierz inny model. Najszybsza droga. Poproś wykonawcę o dwie, trzy alternatywy z listy i porównaj je pod kątem klasy efektywności, bo od niej zależy poziom dopłaty.
• Zapytaj producenta o zgłoszenie. Wpisu dokonują producenci albo upoważnione przez nich podmioty przez system zgłoszeniowy IOŚ-PIB, przedstawiając dokumentację techniczną z raportami badań i certyfikatami. Proces nie jest natychmiastowy, więc nie planuj wniosku pod założenie, że zgłoszenie zdąży przejść.
• Sprawdź, czy kategoria w ogóle wymaga wpisu. Przy materiałach izolacyjnych albo stolarce, a więc poza trójką pompa, kocioł na pellet, kocioł zgazowujący drewno, skonsultuj z audytorem lub operatorem możliwość przedstawienia alternatywnej dokumentacji technicznej.
• Zajrzyj do wykazu zawieszonych. Jeśli model tam jest, poznasz przyczynę i dowiesz się, czy chodzi o brak formalności, który producent może szybko uzupełnić, czy o problem konstrukcyjny.

Co zmieniło się w 2026 roku

Pakiet zmian w Czystym Powietrzu z 20 lipca 2026 roku doprecyzował dwie rzeczy: wymogi techniczne, jakie musi spełniać urządzenie, żeby trafić na Listę ZUM, oraz zasady korzystania z samej listy przez wnioskodawców. Szerszy kontekst tych zmian opisałem w przewodniku po nowych zasadach programu Czyste Powietrze.

Wcześniej, 16 grudnia 2025 roku, wszedł w życie zaktualizowany regulamin funkcjonowania listy po stronie producentów. Uporządkował podział kompetencji między zespołami zarządzającymi listą, procedury wpisu, zawieszania i wykreślania urządzeń oraz wprowadził formalną ścieżkę odwoławczą dla producentów, których zgłoszenie odrzucono.

Dla osoby składającej wniosek płynie z tego jeden wniosek: lista jest rejestrem żywym. Urządzenia są do niej dodawane, zawieszane i z niej usuwane, czasem po kilkaset naraz. Jednorazowe sprawdzenie na początku procesu to za mało.

Najczęstsze błędy przy korzystaniu z Listy ZUM

• Sprawdzenie na oko w sklepie. Zapewnienie sprzedawcy, że urządzenie kwalifikuje się do dotacji, nie zastępuje wpisu na liście. Sprzedawca nie ponosi konsekwencji odmowy wypłaty, ty ponosisz.
• Mylenie wariantów. Wybór wersji różniącej się mocą grzewczą albo sterownikiem od tej wpisanej na liście kończy się odrzuceniem kosztu. Symbol musi się zgadzać w całości.
• Jedno sprawdzenie zamiast dwóch. Weryfikacja na początku procesu bez powtórki przed fakturą końcową to dokładnie ta luka, w którą wpadli beneficjenci przy grudniowej fali zawieszeń.
• Założenie, że dobre parametry oznaczają obecność na liście. Jakość urządzenia i wpis na Listę ZUM to dwie niezależne sprawy. Brak zgłoszenia przez producenta oznacza brak wpisu, choćby sprzęt był najlepszy w swojej klasie.
• Pominięcie klasy efektywności. Znalezienie modelu na liście to połowa roboty. Druga połowa to sprawdzenie, do którego wariantu dopłaty się kwalifikuje.

Checklista przed zakupem urządzenia

Sześć punktów do odhaczenia, zanim wykonawca wystawi fakturę. Przejście przez nie zajmuje kwadrans i zamyka praktycznie całe ryzyko związane z listą. Wydrukuj albo skopiuj do notatek przy inwestycji.

• Sprawdziłem dokładny model i wariant na lista-zum.ios.edu.pl, wpisując pełny symbol z oferty.
• Zweryfikowałem parametry wpisu, w tym klasę efektywności i moc, pod kątem poziomu dofinansowania, o który się ubiegam.
• Zapisałem zrzut ekranu z wynikiem wyszukiwania jako dowód stanu na dzień weryfikacji.
• Sprawdziłem, czy modelu nie ma w wykazie urządzeń zawieszonych i usuniętych.
• Zaplanowałem ponowną weryfikację tuż przed wystawieniem faktury końcowej i wpisałem ją do harmonogramu inwestycji.
• Przy materiałach izolacyjnych spoza listy skonsultowałem z audytorem możliwość alternatywnej dokumentacji.

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić, czy urządzenie jest na liście ZUM?

Wejdź na lista-zum.ios.edu.pl, wybierz wyszukiwanie po identyfikatorze produktu albo po parametrach jakościowych i wpisz pełny symbol modelu z oferty wykonawcy. Sprawdź, czy zgadza się dokładny wariant, bo producenci mają po kilka wersji tego samego modelu, a na liście bywa tylko część z nich.

Co to znaczy lista ZUM?

ZUM to skrót od Zielonych Urządzeń i Materiałów. Jest to prowadzony przez Instytut Ochrony Środowiska wykaz urządzeń grzewczych i materiałów budowlanych, które można rozliczyć w kosztach kwalifikowanych programu Czyste Powietrze. Obowiązuje od 14 czerwca 2024 roku.

Jakie kotły są na liście ZUM?

Kotły na pellet drzewny i kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie, spełniające co najmniej klasę 5 według normy EN 303-5. Kotły gazowe i olejowe nie są objęte programem od reformy z marca 2025 roku, więc nie znajdziesz ich na liście.

Jakie kotły usunięto z listy ZUM?

Największa fala przyszła 15 grudnia 2025 roku: zawieszono 855 kotłów na pellet, czyli około 32% wszystkich figurujących na liście, oraz 182 kotły zgazowujące drewno. Powodem był brak identyfikatorów w unijnej bazie EPREL. Wcześniej, 19 sierpnia 2025 roku, zawieszono 31 pozycji z powodu podejrzenia o możliwość montażu niedozwolonego rusztu awaryjnego.

Czy okna muszą być na liście ZUM?

Stolarka okienna i drzwiowa jest na liście, ale nie obowiązuje tu bezwzględny wymóg wpisu jak przy pompach ciepła i kotłach. Przy oknach spoza listy dopuszcza się alternatywną dokumentację potwierdzającą parametry techniczne. Wybór produktu z listy i tak upraszcza rozliczenie.

Gdzie znaleźć listę urządzeń ZUM?

Pod adresem lista-zum.ios.edu.pl. To jedyny oficjalny adres, prowadzony przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie NFOŚiGW. Serwisy firm instalacyjnych publikujące własne kopie listy bywają nieaktualne, a przy rozliczeniu liczy się stan w rejestrze oficjalnym.

Czy stracę dotację, jeśli urządzenie usunięto z listy po zakupie?

Nie, jeśli faktura za zakup i montaż została wystawiona wtedy, gdy urządzenie było jeszcze na liście. Zawieszenie nie działa wstecz i beneficjent zachowuje prawo do dofinansowania. Problem pojawia się tylko wtedy, gdy wykreślenie wyprzedziło datę faktury.

Podsumowanie

Lista ZUM to najtańsza polisa w całym programie: dziesięć minut przy komputerze zamiast kilkudziesięciu tysięcy złotych straconej dotacji. Trzy rzeczy do zapamiętania. Sprawdzaj pełny symbol wariantu, a nie samą nazwę modelu. Rób to dwa razy, przed umową i przed fakturą końcową. I pamiętaj, że liczy się data faktury, bo to ona rozstrzyga przy rozliczeniu.

Jeśli dopiero zaczynasz i nie wiesz, do którego poziomu dofinansowania się kwalifikujesz ani jakie kwoty wchodzą w grę, zacznij od przewodnika po programie Czyste Powietrze 2026, a przy samym doborze urządzenia grzewczego przyda się też wiedza o tym, jak sprawdzić wentylację grawitacyjną w domu, bo od jej stanu zależy sens całej modernizacji ogrzewania.