Drewniany plac zabaw samemu – kotwy, odstępy, nawierzchnia

Drewniany plac zabaw z huśtawką, piaskownicą i zjeżdżalnią w ogrodzie

Szczelina między 8,9 a 23 cm w balustradzie wystarczy, żeby dziecko zaklinowało w niej głowę – a dorosły budujący drewniany plac zabaw rzadko o tym myśli, bo sam się w nią nie zmieści. Huśtawka, zjeżdżalnia i domek na podeście to drewno, wkręty, trochę betonu i dwa weekendy pracy, ale też konstrukcja, która pracuje: belka huśtawki szarpie, dzieci skaczą po podeście, a całość stoi kilkanaście lat na deszczu.

Domowy plac zabaw musi być stabilny, odporny na wilgoć i bezpieczny dla dziecka: drewno nie może stać w ziemi, konstrukcja musi być stężona, a odstępy, wysokości i nawierzchnię najlepiej dobrać według zasad, które stosuje się na publicznych placach zabaw. Jesień to dobry czas na fundamenty: stopy zdążą związać przed mrozem, a drewno można zaimpregnować w garażu przez zimę i złożyć zestaw wiosną.

Miejsce wybiera się z okna kuchni

  • Widok z okna kuchni albo tarasu. Plac zabaw za garażem jest wygodny dla dorosłych, ale nikt go nie pilnuje.
  • Równy teren. Na skarpie stopy wychodzą na różnych wysokościach, a huśtawka buja krzywo.
  • Odległość od ogrodzenia, ścian, drzew i ścieżek. Huśtawka potrzebuje wolnej przestrzeni z przodu i z tyłu, a dziecko zeskakujące ze zjeżdżalni nie może wylądować na płocie.
  • Część dnia w cieniu. Zjeżdżalnia z tworzywa w pełnym słońcu potrafi się mocno nagrzać.

Drewniany plac zabaw krok po kroku

  1. Wytyczenie placu sznurkiem i palikami, sprawdzenie przekątnych.
  2. Wykopy pod stopy poniżej warstwy humusu i zagęszczenie dna. Przy huśtawce stopy zagłębione na tyle, żeby konstrukcja nie przesuwała się przy bujaniu.
  3. Betonowanie stóp z kotwami słupowymi ustawionymi w jednej linii i w poziomie. Kotwy można osadzić w świeżym betonie albo później wkleić w gotową stopę jako kotwę chemiczną.
  4. Impregnacja wszystkich elementów, także końcówek po cięciu, zanim trafią na konstrukcję.
  5. Montaż słupów, podestu i stężeń ukośnych, dopiero potem belki huśtawki – dobranej z zapasem i przykręconej tak, żeby nie mogła się obrócić.
  6. Nawierzchnia, siedziska, liny i ostatnia kontrola wszystkich łączeń.

Słup na kotwie przeżyje słup w betonie

Drewno wkopane w grunt albo zabetonowane gnije przy powierzchni ziemi po kilku latach, nawet impregnowane. Kotwa trzyma słup kilka centymetrów nad betonem, tak żeby woda spływała, a drewno schło. Na konstrukcję bierz drewno konstrukcyjne suszone i strugane, bez dużych sęków w miejscach, gdzie wiszą huśtawki. Stężenia ukośne w ramach podestu i przy belce huśtawki chronią przed kiwaniem się całości.

Połączenia rób na wkręty ciesielskie lub śruby z podkładkami, nie na gwoździe; długość i średnicę wkrętów ciesielskich dobiera się do grubości łączonych elementów. Tam, gdzie dziecko chwyta i siada, krawędzie trzeba zaokrąglić, a łby wkrętów schować.

Szkic słupa drewnianego placu zabaw na kotwie słupowej nad stopą betonową
Kotwa trzyma słup kilka centymetrów nad betonem, żeby woda spływała, a drewno schło; stopa poniżej warstwy humusu.

Bezpieczeństwo sprawdza się według normy dla placów publicznych

Domowego placu zabaw nie obejmują wymagania dla placów publicznych, ale norma PN-EN 1176 jest dobrym punktem odniesienia. Przed oddaniem placu dzieciom i przed każdym sezonem sprawdź:

  • szczeliny między 8,9 a 23 cm w balustradach i drabinkach – odstęp ma być mniejszy albo większy;
  • balustradę na podeście, z którego dziecko może spaść z wysokości;
  • wolną przestrzeń wokół huśtawki z przodu i z tyłu, bez słupków, ławek i obrzeży;
  • odstęp między siedziskami huśtawek i od słupów;
  • wystające wkręty, śruby i drzazgi;
  • linki, łańcuchy, drewno przy kotwach i stabilność całości – także po wichurze.

Pod huśtawkę piasek, zrębki albo maty gumowe

Gruba warstwa piasku płukanego dobrze amortyzuje upadek, ale trzeba go uzupełniać i grabić. Zrębki lub kora też sprawdzają się dobrze, tylko z czasem się rozkładają. Maty gumowe są droższe, za to łatwe w utrzymaniu. Trawa amortyzuje słabo i pod huśtawką szybko wydeptuje się na błoto, a kostka czy beton pod huśtawką i podestem odpadają. Grubość płytek gumowych na plac zabaw zależy od wysokości upadku, a to, jak taka nawierzchnia znosi mróz, pokazują płyty gumowe po pięciu sezonach.

Drewno chroni impregnacja przed montażem, daszek nad domkiem i spadek na podeście, żeby woda nie stała. Powłokę odnawia się co kilka lat, według zaleceń producenta środka, i wybiera preparaty dopuszczone do miejsc zabaw dzieci – jak rozpoznać impregnat do drewna na zewnątrz bezpieczny dla dzieci, wyjaśnia porównanie preparatów.

Zbigniew Majewski
O autorze

Zbigniew Majewski

40 lat w branży budowlanej – najpierw jako fachowiec na budowach w całej Polsce, potem jako właściciel lokalnej firmy remontowo-budowlanej. Przeszedł przez setki realizacji: od malowania kawalerki po generalne remonty kamienic i docieplenia bloków. Na blogu dzieli się praktyczną wiedzą, którą zdobył robiąc to własnymi rękami. Bez lania wody, bez marketingowych haseł – tylko sprawdzone porady majstra, który wie, ile kosztuje błąd na budowie.